Στοίχημα τοῦ Pascal – ΑΘΕΪΣΜΟΣ, τίνος είναι η αυταπάτη – Απαντήσεις στον Richard Dawkins – Κωστώφ Ιωάννης, Φυσικός

http://atheismosapantiseis.blogspot.com

ΑΘΕΪΣΜΟΣ – ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Στοίχημα τοῦ Pascal

ΑΘΕΪΣΜΟΣ, τίνος είναι η αυταπάτη

Απαντήσεις στον Richard Dawkins

Κωστώφ Ιωάννης, Φυσικός

Ἄς δοῦμε, τώρα, πῶς παρουσιάζει ὁ Richard Dawkins τό περίφημο στοίχημα τοῦ Pascal· ἐμεῖς, ἁπλῶς, παρεμβάλλουμε ἐπεξηγηματικές ἀγκύλες: «Ὁ μεγάλος Γάλλος μαθηματικός Blaise Pascal παρατήρησε ὅτι, ὁσοδήποτε μεγάλες κι ἄν εἶναι οἱ πιθανότητες μή ὑπάρξεως τοῦ Θεοῦ, ὑπάρχει μιά ἀκόμα μεγαλύτερη δυσαναλογία (sic) στήν ποινή γιά λανθασμένη ἐπιλογή. Τό καλύτερο πού ἔχουμε νά κάνουμε εἶναι νά πιστεύουμε στό Θεό [ζώντας σύμφωνα μέ τίς ἐντολές Του, ἐννοεῖται], διότι, ἐάν ἔχουμε δίκηο, θά κερδίσουμε τήν αἰώνια μακαριότητα, ἐνῶ, ἄν κάνουμε λάθος [ἄν δέν ὑπάρχη δηλ. Θεός], δέν θά ὑποστοῦμε καμμία συνέπεια, οὕτως ἤ ἄλλως. Ἀντιθέτως, ἄν δέν πιστεύουμε στό Θεό [καί δέν τηροῦμε τίς ἐντολές Του] καί ἀποδειχθῆ ὅτι κάνουμε λάθος, καταδικαζόμαστε στόν αἰῶνα τόν ἅπαντα, ἐνῶ, ἄν ἔχουμε δίκηο [ἄν δέν ὑπάρχη πάλι Θεός], δέν ἀντιμετωπίζουμε συνέπει(129)ες. Καθώς φαίνεται, ἡ ἀπόφασι δέν χρειάζεται πολλή σκέψι: πρέπει νά πιστεύουμε στό Θεό [στήν ὕπαρξί Του]»(Richard Dawkins, Ἡ Περί Θεοῦ Αὐταπάτη, ἐκδ. Κάτοπτρο, Ἀθήνα 2007, 128).

Ὑπάρχει κάτι ποιό ξεκάθαρο; Ἰδού, ὡστόσο, ὁ σχολιασμός τοῦ D.:

«Ὑπάρχει, ὅμως, κάτι πολύ παράξενο σ’ αὐτό τό ἐπιχείρημα: Ἡ πίστι δέν εἶναι κάτι τό ὁποῖο ἀποφασίζεις νά κάνης, σάν νά πρόκηται γιά ζήτημα πολιτικῆς —ἤ τουλάχιστον δέν εἶναι κάτι τό ὁποῖο μπορῶ ν’ ἀποφασίσω νά κάνω ὡς ἑκουσία πρᾶξι. Μπορῶ ν’ ἀποφασίσω νά πάω στήν ἐκκλησία ἤ ν’ ἀποστηθίσω τό “Σύμβολο τῆς Πίστεως” ἤ νά ὁρκισθῶ πάνω σέ μία στοίβα θεοπνεύστων βιβλίων ὅτι πιστεύω καί τήν τελευταία λέξι τους. Τίποτε ὅμως, ἀπ’ ὅλ’ αὐτά δέν θά μέ κάνη νά τά πιστέψω ἄν δέν πιστεύω ἀπό μόνος μου. Τό στοίχημα τοῦ Pascal θά μποροῦσε ν’ ἀντιπροσωπεύη ἕνα ἐπιχείρημα προσποιήσεως πίστεως στό Θεό. Μάλιστα, ὁ Θεός στόν ὁποῖο ἰσχυρίζεσαι ὅτι πιστεύεις καλό θά ἦταν νά μήν ἀνήκει σ’ ἐκείνους τούς παντογνῶστες, ἀλλιῶς θά διακρίνη τήν ἀπάτη σου. Ἡ γελοία ἰδέα ὅτι ἡ πίστι εἶναι κάτι γιά τό ὁποῖο μπορεῖς ν’ ἀποφασίσης νά κάνης διακωμωδεῖται ἀπολαυστικότατα ἀπ’ τόν Douglas Adams στό βιβλίο του Dirk Gently’s Holistic Detective Agency (Τό Ὁλιστικό Πρακτορεῖο Ντέτεκτιβ τοῦ Dirk Gently), ὅπου συναντᾶμε τό ρομπότ Ἠλεκτρικός Μοναχός, μία συσκευή ἐξοικονομήσεως χρόνου τήν ὁποία ἀγοράζεις “γιά νά ἐκτελῆ ἀντί γιά σένα τά θρησκευτικά σου καθήκοντα”. Τό de luxe μοντέλο διαφημίζεται ὡς “ἱκανό νά πιστεύη πράγματα τά ὁποῖα δέν θά Continue reading “Στοίχημα τοῦ Pascal – ΑΘΕΪΣΜΟΣ, τίνος είναι η αυταπάτη – Απαντήσεις στον Richard Dawkins – Κωστώφ Ιωάννης, Φυσικός”

Advertisements

Δόγμα & Επιστήμη – Αρχιμ. Ιωάννης Κωστώφ, Φυσικός

http://faithbookorthodoxy.wordpress.com

FAITHBOOK – ORTHODOXY

Δόγμα και Επιστήμη

Αρχιμ. Ιωάννης Κωστώφ, Φυσικός

Σημειώνει καί ὁ Ν. Κατσάνος, Καθηγητής Φυσικοχημείας τοῦ Παν/μίου Πατρῶν:

«Ἡ φυσική Ἐπιστήμη στηρίζεται μέν στήν αὐστηρή ἀνθρώπινη λογική, ἀλλά ὄχι πάντοτε στήν κοινή λογική, μέ τήν ὁποία καί τά δικά της συμπεράσματα πολλές φορές ἔρχονται σέ ἀντίθεσι. Νά ἕνα παράδειγμα. Παίρνω ἕνα μολύβι. Τό ζυγίζω και βρίσκω ὅτι ἡ μᾶζα του εἶναι ἔστω 10 γραμμάρια, μετρῶ δέ καί τό μῆκος του μέ ἕνα ὑποδεκάμετρο και τό βρίσκω ἔστω 15 ἑκ.. Ἄν στό ἴδιο αὐτό μολύβι κάνη ἀνάλογες μετρήσεις ἕνας ἄλλος παρατηρητής, ὁ ὁποῖος δέν μένει ἀκίνητος ὡς πρός τό μολύβι, ἀλλά περπατάει μέ σταθερό βῆμα παράλληλα πρός αὐτό ἤ περνάει μέ ἕνα ποδήλατο μέ σταθερή ταχύτητα, θά βρῆ τήν ἴδια μᾶζα καί τό ἴδιο μῆκος γιά τό μολύβι; Ἡ κοινή λογική λέει ναί. Γιατί; Μά εἶναι αὐτονόητο! Καί, ὅμως, ἡ Ἐπιστήμη τῆς φυσικῆς λέει ὄχι. Ὁ κινούμενος παρατηρητής θά βρῆ μεγαλύτερη μᾶζα καί μικρότερο μῆκος. Καί ποιό ἀπό τά δύο εἶναι τό σωστό; Καί τά δύο εἶναι σωστά. Ἐδῶ πρέπει νά βιασθῶ νά ἐξηγήσω, πρίν μέ πάρετε γιά τρελλό. Ἡ μᾶζα καί τό μῆκος κάθε σώματος εἶναι δύο ἰδιότητες, πού τό μέγεθος τους ἐξαρτᾶται ἀπό τό ἄν ὁ παρατηρητής, πού τά μετράει, εἶναι ἀκίνητος ὡς πρός τό σῶμα ἤ κινῆται ὡς πρός αὐτό. Καί μάλιστα, μέ ὅσο μεγαλύτερη ταχύτητα κινεῖται ὁ παρατηρητής, τόσο μεγαλύτερη μᾶζα καί τόσο μικρότερο μῆκος βρίσκει. Καί αὐτό συμβαίνει μέχρι πότε; Μέχρις ὅτου ἡ ταχύτητα τοῦ παρατηρητῆ πλησιάσει τήν ταχύτητα τοῦ φωτός, 300.000 χλμ. τό δευτερόλεπτο. Ἄν τρέχη π.χ. μέ τά 9/10 τῆς ταχύτητος αὐτῆς, ἡ μάζα τοῦ σώματος γίνεται περίπου διπλάσια καί τό μῆκος του περίπου τό μισό. Κί ἄν ὁ παρατηρητής τρέχη μέ τήν ταχύτητα τοῦ φωτός; Ἄ, ὄχι. Αὐτή τήν ταχύτητα δέν μπορεῖ ποτέ νά τή φθάση. Κι ἄν τήν πλησιάση πάρα πολύ; Τότε ἡ μᾶζα τοῦ μολυβιοῦ τήν ὁποία θά μετράη, θά πλησιάζη τό ἄπειρο καί τό μῆκος τοῦ μολυβιοῦ θά πλησιάζη τό μηδέν. Δηλαδή, θά ἔχουμε ἕνα μολύβι ἄπειρης μάζας καί ἀόρατο, ἀφοῦ δέν θά ἔχη καθόλου μῆκος. Ἐρωτῶ· Εἶναι τά συμπεράσματα τῆς φυσικῆς αὐτονόητα; Ὄχι, βέβαια. Τά ἀπορρίπτει ἡ κοινή λογική, ἐπειδή δέν συμβιβάζονται μαζί της; Καί πάλι ὄχι. Γιατί, λοιπόν, δέν ἀπορρίπτει τήν ἰδέα ἑνός ἀόρατου μολυβιοῦ μέ ἄπειρη μᾶζα καί ἀπορρίπτει τήν ἰδέα ἑνός ἀόρατου καί ἄπειρου Θεοῦ;

Θά μοῦ πῆτε: παρατηροῦνται ποτέ τέτοια φαινόμενα; Στήν καθημερινή ζωή ὄχι, ἀλλά αὐτό γιατί ἡ ταχύτητα τοῦ φωτός εἶναι πολύ μεγάλη. Παρατηροῦνται, ὅμως, στά σωματίδια, τά ὁποῖα ἐκπέμπουν τά ραδιενεργά ὑλικά. Ἄν ἡ ταχύτητα τοῦ φωτός ἦταν μικρότερη, π.χ. 100 χιλιόμετρα τήν ὥρα, θά βλέπαμε τέτοια φαινόμενα κάθε μέρα.

Θά μποροῦσε κανείς νά βρῆ πολλά τέτοια παραδείγματα ἀπό τή φυσική, πού ἔρχονται σέ ἀντίθεσι μέ τήν κοινή λογική, ὅπως ἡ διαστολή τοῦ χρόνου, ὁ ὁποῖος κυλάει τόσο ἀργά, ὅταν ὁ παρατηρητής πλησιάζη τήν ταχύτητα τοῦ φωτός, ὥστε τά φαινόμενα διαρκοῦν αἰωνίως. Εἶναι αὐτό αὐτονόητο καί σύμφωνο μέ τήν κοινή λογική; Ὄχι, βέβαια. Καί, ὅμως, δέν ἀπορρίπτεται μέ τήν κοινή λογική ἕνας αἰώνιος Θεός;»(περ. Ακ, Ἀπ ᾽93, 109).

° Σέ σύντομη ὁμιλία του, ἐπίσης, πού ἔγινε στή Χριστ. Ἑστία Πατρῶν τήν 23/11/85 ἀνέφερε: «Οἱ ἀρνητές τῆς ὑπάρξεως τοῦ Θεοῦ χρησιμοποιοῦν πολλές φορές ἐπιχειρήματα, πού θεωροῦνται αὐτονόητα, γιατί στηρίζονται στήν ἁπλῆ κοινή λογική. Ἀκοῦστε μερικά παραδείγματα. Ὁ Θεός, πού εἶναι τό ὑπέρτατο Ὄν, εἶναι δυνατόν νά εἶναι ἄπειρος καί συγχρόνως ἀόρατος; Εἶναι δυνατόν νά εἶναι αἰώνιος, δηλαδή νά μήν ὑπόκηται στό φυσικό μέγεθος, πού λέγεται χρόνος; Εἶναι δυνατόν Continue reading “Δόγμα & Επιστήμη – Αρχιμ. Ιωάννης Κωστώφ, Φυσικός”